Alles over het aandelenkapitaal
Het aandelenkapitaal is een deel van de passiva van een onderneming. Het is onderdeel van het eigen vermogen, omdat het laat zien hoeveel vermogen er door aandeelhouders is verkregen door uitgifte van aandelen. De aandelen op de balans staan altijd genoteerd tegen de nominale waarde van de aandelen.
De drie belangrijkste onderdelen van het aandelenkapitaal zijn het maatschappelijk aandelenvermogen, aandelen in portefeuille en het geplaatst aandelenvermogen. Weet je nog niet precies wat dit allemaal betekent en wat de verschillen zijn? Geen zorgen, we lopen er stap voor stap doorheen. Eerst duiken we wat dieper in de betekenis van het aandelenkapitaal.
Wat is het aandelenkapitaal?
Aandelenkapitaal is het deel van het eigen vermogen dat een BV of NV verkrijgt doordat zij aandelen uitgeeft. Elk aandeel heeft een nominale waarde, de waarde die op het aandeel staat. Die waarde wordt gebruikt voor de balansposten. Zo bereken je het aandelenkapitaal:
aantaal aandelen × nominale waarde per aandeel
Waarom is het aandelenkapitaal onderdeel van de passiva?
De balans vertelt twee verhalen tegelijk: wat jouw bezittingen zijn (activa) en hoe je deze bezittingen betaald (passiva). Het aandelenkapitaal staat aan de passivakant, omdat het laat zien hoe de bezittingen zijn gefinancierd.
Wat is het maatschappelijk aandelenvermogen?
Het maatschappelijk aandelenvermogen is het totale vermogen dat een onderneming kan verkrijgen door het plaatsen van aandelen. Het is het totale vermogen wat een onderneming denkt nodig te hebben om haar activiteiten te kunnen uitvoeren. In de statuten is vastgelegd wat het totaal maatschappelijk aandelenvermogen is. De omvang van het maatschappelijk aandelenvermogen staat als het ware vast en kan niet zomaar worden veranderd. Het maatschappelijk aandelenvermogen is verdeeld in aandelen in portefeuille en het geplaatst aandelenkapitaal. De verhouding tussen deze twee kan veranderen.
Wat zijn aandelen in portefeuille?
Aandelen in portefeuille zijn de aandelen die de onderneming nog uit kan geven. Op papier zijn de aandelen er dus wel, maar ze zijn nog niet geplaatst bij de aandeelhouders.
Voorbeeld
Wanneer een onderneming wilt uitbreiden, hebben ze geld nodig. De onderneming kan er dan voor kiezen om een nieuwe emissie te doen, oftewel aandelen overdragen aan de aandeelhouders. Zo verkrijgen zij geld om de nieuwe vestiging te financieren, maar de aandelen in portefeuille dalen.
Wat is het geplaatst aandelenkapitaal?
Het geplaatst aandelenkapitaal zijn de aandelen die zijn uitgegeven aan de aandeelhouders. Als een onderneming nieuwe aandelen uitgeeft, stijgt het geplaatst aandelenkapitaal. Het geplaatst aandelenkapitaal kan ook stijgen als een onderneming stockdividend uitkeert. In dat geval keert de onderneming nieuwe aandelen uit aan de aandeelhouders om ze te belonen voor hun bijdrage aan het eigen vermogen van de onderneming.
Het plaatsen van aandelen heet ook wel de emissie van aandelen. Dit kan op drie manieren:
- A pari. Als aandelen a pari worden aangeboden, is de prijs bij uitgifte gelijk aan de nominale waarde. Oftewel, de waarde die op het aandeel staat vermeld.
- Boven pari. Als aandelen boven pari worden aangeboden, betekent dit dat de aandelen worden verkocht voor een bedrag dat hoger is dan de nominale waarde.
- Beneden pari. Als aandelen beneden pari worden aangeboden betekent dit dat de aandelen worden verkocht voor een bedrag dat lager is dan de nominale waarde.
Als aandelen boven pari worden geplaatst, ontstaat er agio. Dit wordt ook wel een agioreserve genoemd, een bedrag dat de aandeelhouder betaalt boven de nominale waarde. Wanneer aandelen onder pari geplaatst worden, ontstaat er disagio.
Video
Wil je meer weten over agioreserves? Check dan onderstaande video.
Voorbeeld
Een schematische weergave van hoe het maatschappelijk aandelenvermogen, aandelen in portefeuille en geplaatst aandelenkapitaal worden weergegeven op de balans is als volgt:
Veelgestelde vragen
Aandelenkapitaal is het deel van het eigen vermogen dat een onderneming verkrijgt door aandelen uit te geven.
Het aandelenkapitaal laat zien hoe de bezittingen zijn gefinancierd. Daarom staat het aan de passivakant.
De drie belangrijkste onderdelen van het aandelenkapitaal zijn het maatschappelijk aandelenvermogen, aandelen in portefeuille en het geplaatst aandelenvermogen.
Het maatschappelijk aandelenvermogen is het totale vermogen dat een onderneming kan verkrijgen door aandelen te plaatsen. Dit is vastgelegd in de statuten.
Aandelen in portefeuille zijn de aandelen die een onderneming nog kan uitgeven.
Het geplaatst aandelenkapitaal zijn de aandelen die zijn uitgegeven aan de aandeelhouders. Dit kan voor een bedrag die gelijk is aan de nominale waarde van de aandelen (a pari), hoger is (boven pari) of lager dan de nominale waarde (beneden pari).
Agio ontstaat wanneer aandelen boven pari worden geplaatst. Dit noemen we ook wel een agioreserve. Dat is een bedrag dat de aandeelhouder betaalt boven de nominale waarde.
