Examen Filosofie HAVO 2026
Ken jij de toonaangevende visies uit de wijsgerige antropologie? Weet jij de overeenkomsten en verschillen tussen de dierethiek en milieufilosofie? Ben jij in staat om antwoord te formuleren op de vraag naar de verschillen tussen mens en dier? Op deze pagina lees je alles over het examen Filosofie HAVO.
De examenstof
Het eindexamen Filosofie HAVO 2026 bestaat uit een aantal onderdelen, namelijk:
De centrale begrippen en toonaangevende visies uit de wijsgerige antropologie, ethiek en sociale filosofie worden bevraagd in een filosofische context. Er wordt van je verwacht dat je de begrippen en visies kunt herkennen, uitleggen en evalueren.
Het onderwerp “Mens, dier en natuur” wordt bevraagd in samenhang met de wijsgerige antropologie en ethiek. Er staan hierbij vijf kwesties centraal. Kwestie één en twee hebben betrekking op de dierethiek; kwestie drie, vier en vijf hebben betrekking op de milieufilosofie.
Kwestie 1: Verschilt de mens van andere dieren?
In de eerste kwestie wordt ingegaan op de vraag of de mens verschilt van dieren. Verschillende filosofen die over deze vraag hebben nagedacht komen in deze kwestie aan het woord.
Kwestie 2: hoe om te gaan met dieren?
De tweede kwestie gaat in op de vraag hoe we om dienen te gaan met dieren en welke
morele overwegingen daaraan ten grondslag liggen. Deze kwestie hangt nauw samen met de eerste kwestie. De descriptieve vraag die gesteld wordt in de eerste kwestie krijgt in deze tweede kwestie normatieve gevolgen.
Kwestie 3: wat is de waarde van de natuur?
In deze kwestie wordt de vraag gesteld wat de positie van de mens is ten opzichte van de natuur en of de natuur opgenomen moet worden in de morele cirkel. Maken wij daarnaast deel uit van de natuur of staan we boven de natuur?
Kwestie 4: hoe kunnen we de samenleving inrichten om te zorgen voor een rechtvaardige verdeling van natuurlijke hulpbronnen?
In deze kwestie worden milieu- en klimaatproblemen gezien als collectieve- actieproblemen. Centraal staan de verschillende politiek-filosofische posities die elk een alternatieve samenlevingsvorm en regulering van gemeenschappelijke bronnen voorstaan.
Kwestie 5: kunnen we milieu- en klimaatproblemen oplossen met technologie of is er een fundamenteel andere verhouding tot de natuur nodig?
De vijfde kwestie onderzoekt verschillende oplossingen voor het ecologische vraagstuk. Als uitgangspunt voor het bespreken van deze kwestie wordt het ecomodernisme genomen. Aan elke oplossing ligt een verschillende visie op de verhouding tussen mens en natuur ten grondslag.
Het eindexamen Filosofie HAVO
Filosofie is de wetenschap die zich bezighoudt met vragen over de mens, de wereld en de manier waarop denken, handelen en samenleven. Het examen Filosofie HAVO gaat over het onderwerp ‘Mens, dier en natuur’. Daarbij staan vooral de domeinen wijsgerige antropologie en ethiek centraal.
Op het examen kun je open vragen verwachten over verschillende filosofische standpunten, begrippen en casussen. Je moet bijvoorbeeld kunnen uitleggen wat de vraag naar de mens inhoudt, hoe mensen en dieren van elkaar verschillen en of niet-levende entiteiten ook tot de morele cirkel behoren. Daarnaast moet je filosofische teksten, voorbeelden en situaties kunnen analyseren. Je moet standpunten kunnen herkennen, vergelijken, toepassen en evalueren.
Ook worden er vragen gesteld over de centrale begrippen, leer deze begrippen daarom goed. Let er ook op dat je ze niet alleen uit je hoofd kent maar ze ook kunt toepassen in een filosofische context. Vaak moet je begrippen koppelen aan grotere kwesties, zoals de grensvervagingen tussen mens, dier en omgeving.
Hoe kunnen wij jou helpen bij het eindexamen?
Wij geloven dat iedereen kan slagen voor het eindexamen. Om jou zo goed mogelijk te ondersteunen hebben we een aantal handige examentips voor je op een rijtje gezet en hebben we de Filosofie examens uit voorgaande jaren voor je verzameld.
Informatie
- Examentips. Hier vind je alle belangrijke examentips voor het examen Filosofie HAVO.
- Oude examens Filosofie HAVO. Zo maak je kennis met de vraagstelling op het examen.
Producten
- Samenvatting voor het examen Filosofie. Dit is een lekker korte samenvatting van alle examenstof die jij moet kennen.
We begrijpen maar al te goed dat het eindexamenjaar een stressvolle periode kan zijn. Zorg dat je onze samenvattingen goed doorneemt, veel oefenvragen maakt en al onze examentips leest. Zo slaag je voor het eindexamen!